Павлодар облысы Екібастұз қаласы №8 "Теремок"бөбектер бақшасы
Тәрбиеші:Чережденова Алия Сергбаевна
[b]Ашық сабақ
Жаңа ТРИЗ (ӨТШТ) технологиясын пайдалану арқылы балалардың тіл байлықтарын дамыту
Тақырыбы: «Ертегілер құру»
Білім саласы:Қатынас,таным.
Бөлім:Тіл дамтыу.
Тақырыбы: «Ертегілер құру»
Білім саласы:Қатынас,таным.
Бөлім:Тіл дамтыу.
Тақырыбы: «Ертегілер құру»
Мақсаты:
1)Білімділік:Балалардың ертегілер туралы білім деңгейлерін кеңейту және бекіту.Сөздің мағынасын ашып түсіндіре білулеріне жаттықтыру.Сөйлемнің мағынасын түсініп,дұрыс сөйлем құруға,сөз таптарын пайдалануға,қарама-қарсы сөздерді айта білулеріне дағдыландыру.Өз ойларынан ертегі құрастыра білуге дағдыландыру,сөйлемді толық құруға үйрету.
2)Дамытушылық:Тілдің лексико-граматикалық құрлымын дамыту.Сөйлеу арқылы ойлау қабілеттерін дамыту.Логикалық ойлау,еске сақтау қабілеттерін дамыту.Қиялын,нақты дұрыс жауап беруге үйрету.
3)Тәрбиелек:Балалардың мейірімділікке,әр дайым көмек көрсете білулеріне тәрбиелеу.
Қажетті көрнекілік құралдар: ертегі кейіпкерлері,гүл,сызбалар
Сөздік жұмыс:мейрімді,зұлым,қатыгез.
Билингвальды компанент:ертегі-сказка,зұлым-злой,мейрімді-добрый,көліктер-транспорты,киімдер-одежды т.б.
Сабақтың жоспары:
1.Шаттық шеңбер.
2.Ойын «Ойлан»
3.Ойын:«Құпия сөз»
4.Ойын: «Кері айт»
5.Көзге арналған жаттығу
6.Ойын: «Жан-жақты ойлану», «Разновидность фантастического бинома»
7.Сергіту сәті: «Батыр».
8.Ойын: «Үйшік».
9.Қорытынды.

Оқу іс-әрекеттің кезендері Тәрбиешінің іс-әрекеті Балалардың іс-әрекеті
Мотивациялық-қозғаушылық. 1.Шаттық шеңбер:
Ризамын бүгінге,
Ризамын қазірге,
Ризамын,ризамын,ризамын. Балалар бір-біріннің қолдарын ұстап өлең жолдарын қайталайды.
Ұйымдастырушылық-ізденістік.
Рефлексия: 2.Ойын «Ойлан»
«о», «ө» әріптерін сызып таста
о е ө р о
т о е ө г
о і ө л о
е ө р о қ
о ұ ө р о
ө у ө о ө
- Қандай сөз шықты?
-Балалар қазір біз ертегілер еліне саяхаттауға дайынсыңдар ма?
-Ертегі деген не ол?
-Әрине дұрыс.Ертегілер халықтан-халыққа ел аузынан тарап шыққан әңгіме деуге болады. Ертегілер жақсылыққпен аяқталады.Мейірімділік зұлымдыққты женіп шығады.Әр түрлі қисын жағдайлар шешіледі.Мүмкін емес оқиғалар шешімін табады.Сондықтан да ертегіні балалар мен үлкендерде жақсы көреді.Әр елдің өз ертегілерінің ерекшеліктері бар.
- Ал, сендер ертегілерді жақсы көресіңдер ме?
-Ертегілер қалай басталады?
-Өмірде ертегілер өте көп,
Қүлкілі де қайғылы
Ертегілерсіз өмір жоқ,
Онда барлығы болуы мүмкін.
Балалар екі топқа бөлінеді.Бірінші топ балалары ертегілер құрад.Екінші топ балалары колаж жасайды.

3.Ойын:«Құпия сөз»
Ойынның шарты:санға байланысты ертегілерді атау.
-Кімде-кім маған санға байланысты ертегілерді айтып беріңдер.
-Өте дұрыс,тамаша!
Айгерім Қалаубаеваның орындауында музыкалық әуен тындалады.«Ертегілер»
4.Ойын: «Кері айт»
-Балалар біз білеміз ертегі кейіпкерлерінің мінез-құлықтары,көңіл-күйлері ертегіде әр түрлі,сондықтан да кері айт ойынын ойнайық. Сөздердің қарама-қарсы мағыналарын айтасыңдар.Антоним сөздер.
Добрый – злой
Трудолюбивый - ленивый
Вежливый - грубый
Грустный - веселый
Радостный – печальный
Сытый – голодный
Трусливый – храбрый
Вредный – полезный
Щедрый – скупой
Упрямый – покорный
Глупый-умный
Богатый-бедный
5.Көзге арналған жаттығу. Көзді жоғары төмен қарату,оңға-солға.Көзді сағаттың тілі бойынша айналдыру.Ашып-жұму.
6.Ойын: «Жан-жақты ойлану», «Разновидность фантастического бинома»
Балаларды микро топқа бөлу.
1 топ балалары «Мақта қыз бен мысық»ертегісі бойынша құрастырады. Ертегіні бастап келе жатып соңына қарай басқа ертегіде жоқ затты қою. Машина қойылады.Ерегіге машинаны енгізіп,ертегіні аяқтау керек.
2 топ балалары «Түлкі мен қоян»
Бұнда ертегіге шалды және аюды қосуға болады.
7.Сергіту сәті: «Батыр»
Екі баладан жұптасып ойнайды.
Жұптап бір-біріне сұрақ қою арқылы сөйлеседі.
Бірінші бала оның көзіне таяп келіп «сүф» етіп үрлеп қалады. Кірпік қақса жеңіледі.
Үйшік ойынын басталмас бұрын гүлдне ертегінің басталуын таңдап алады.
8.Ойын: «Үйшік»
Басы,аяғы да болуы тиіс.
Мақсаты: «Үйшік» ертегісі бойынша өздері ертегі құрастырады. Ол үшін үйшік ертегісін еске түсіреміз.Топты екіге бөлу. Бірінші үйшікке киімдерді жандандырып кіргізеді.
Екінші үйшікке көліктерді жандандырып кіргізеді. Бұл ойын барысында ұқсастық пен айырмашылық жайында айтады.
Бір бала автор болып тұрады. Гүлдің күлтесін алып ертегіні бастайды
1 топ «көліктер» -«транспорты»
Ұшақ,жүк машина, мотоцикл, қайық, автобус.
Содан кейін жүк машина келеді.Осылайша ертегі жалғаса береді.
2 топ «киімдер» -«одежды»
Көйлек,жейде,қалпақ,шалбар,шұлық.
Киімдерде осылай жалғасады.
Көйлек: -Бұл үйде не тұрады.Ешкім тұрмаса мен өзім тұрамын.
Жейде:
-Бұл үйде не тұрады?
-Мен көйлекпін?.Ал сен несің?
-Мен жейдемін.
-Сенімен тұруға бола ма?
-Иә,бірақ менімен тұру үшін қандай ұқсастығын бар.
-Мен киіммін.Саған ұқсаймын.Мені көбіне ұлдар киеді.
Қорытынды:
-Сонымен балалар бүгін біз сабақта не істедік? Қандай ойындарды ойнадым.
-Колаж жасаған балалар,жағымды және жағымсыз кейіпкерлерін қорғайды.
Бүгінгі сабақта не ұнады деген сұраққа жауап береміз.Маған ұнады
Рахмет балалар
Ертегілер құру
Иә
Ертегі деген ол ел ауызынан тарап шыққан әңгіме.Ертегі ең соңына жақсылықпен аяқталады.
-Иә.
Ерте,ерте,ертеде...,
Баяғы бір заманда,
Ерте,ерте, ерте екен,
Ешкі жүні бөрте екен.
Баяғы бір заманда...
- «Бойы бір қарыс,сақалы мың қарыс», «Алты түлкі», «Жеті лақ пен қасқыр», «Бес ешкі», «Екі дос», «Түлкіден де қу бір қыз», «Қырық өтірік», «Үш жалқау», «Бір өгіз», «Екі жалқау». т.б.
Әнді тындату.
Мейрімді-зұлым.
Еңбекқор-жалқау
Кішіпейіл-дөрекі
Көңілсіз-көңілді
Қуанышты-қайғылы
Тоқ-аш
Қорқақ-батыл
Зиянды-пайдалы
Жомарт-саран
Кесір-көнгіш
Ақымақ-ақылды.
Бай-кедей
Жаттығуды орындау
Балалар ертегіні бастайды да сонына қарай машинаға мініп,мысық тез- тез іздеген заттарын табады.
Сондықтан да қоянның құйрығы қысқарып қалғандықтан шал оны аяп үйіне алып келіп, асырадайды. Ол қорқып келе жатып аюды кездеседі қорқып қашып кетеді.
-Көлге барасың ба?
-Барамын.
-Шөлге барасың ба?
-Барамын
-Қорықпайсың ба?
- жоқ.
1 күлте:Ерте,ерте,ертеде...
Ешкі жүні бөртеде..
2күлте:баяғы бір заманда
3 күлте:Күн шыққанда
4 күлте:ерте заманда
5күлте: бұл екеуі
Автор сөйлейді.
- Баяғы заманда бір үйшік болыпты.Ол үйшікте ешік тұрмапты.
Ұшақ:
-Қандай керемет үйшік! Бұнда не тұрады?
Ешкім тұрмаса өзім тұрайын.
-Тук,тук, бұл үйшікте не тұрады?
Ұшақ жауап береді:
-Мен ұшақ тұрамын.
-Ал сен несің?
-Мен жүк машинасымын
-Сенімен тұруға бола ма?
-Иә.Менімен тұру үшін қандай ұқсастығын бар?
-Мен де сен сияқты көлікпін.Мен адамдарға қажетпін.
Маған ұнады.....өзіміз ертегі құрастырдық
Сау болыңыздар!
Күтілетің нәтиже:балаларға ертегілерді еске түсіріп,қайта жаңғырту.ТРИЗ (ӨТШ)технологиясын пайдалана отырып,өздері әр ойынды мазмұндап, ойынды дұрыс ойнай алады.Жаңа ертегілер құра алады. ������� ������ ��� dle ������� ��������� ������