Маңғыстау облысы Қарақия ауданы
Құланды орта мектебінің
қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі
Шораева Бибигул
Сабақтың тақырыбы: Өздік есімдігі
Мақсаты:Оқушылардың сана сезімін,ойлау қабілетін жетілдіру,тіл байлығын арттыру.Шығармашылық,ізденіс қабілетін жетілдіру,талдау жұмыстарына дағдыландыру,сауаттылыққа төселдіру.
Адалдыққа,ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сөздік қорларын молайту,білімдерін дамыту
Саб.түрі: аралас
Әдіс-тәсілі: Түсіндіру,тест,сұрақ-жауап
Көрнекілігі: Кестелер,сөзжұмбақтар
Сабақтың барысы:1.Ұйымдастыру
Оқушылармен амандасу,түгендеу .Сыныпты сабаққа даярлау.
ІІ.Үй тапсырмасы «Кім айта алады?»
1.Есімдік дегеніміз не?
2.Мағыналық түрлері қандай?
3.Сұрау есімдігіне сұрау қойыла ма?
4.Сілтеу есімдігі дегеніміз не?
ІІІ.Жаңа сабақ
Өздік есімдікті түсіндіру.Өздік есімдігінің септелуі үлгісін интерактивті тақта бойынша түсіндіру.
Өздік есімдігі тәуәлденіп барып септеледі.Сондай-ақ тәуелденіп барып жіктеледі.
Кейде өздік есімдігі өзі орнына жүретін жіктеу есімдігімен немесе зат есіммен де тіркесіп қатар жұмасалады. Мысалы:
Мен өзім айттым.
Сен өзің айттың
Сөз өзіңіз айттыңыз
Ол өзі айтты.
Өз есімдігінен жасалған өз-өзінен,өзінен-өзі,өзді-өзі деген қос сөздер дефис арқылы жазылады.
ІҮ.Оқулықпен жұмыс.
168-жаттығу Мақал-мәтелдерді көшіріп жазып,мағынасын түсіндіріңдер.
Өздік есімдігін тауып қандай тұлғада тұрғанын табыңдар.
Мыс,өз-түбір тұлғада,өзімнің-өз түб.ім-т.ж.І ж.нің-ілік септ.жалғ.
169-жаттығу.
Мәтінді түсініп оқыңдар.Өздік есімдігінің қай сөзбен тіркесіп тұрғанын тауып,сөз құрамына талдаңдар.
Мыс: өзін - өз-түб. І-т.ж.ІІІ жағы,н таб.септ.жалғ.
Ү.Есімдік және әдебиет.
1.Абайдың қай өлеңдерінде есімдік сөздер кездеседі?Шумағын жатқа айт.
2.Аттары есімдіктен басталатын қандай романдарды білесіңдер?/Кім жазықты?,Сендер бақыттысыңдар/
3.М.Жұмабаевтың есімдіктен басталатын өлеңінің аты? «Мен-кім?»
ҮІ.Бұл да қызық Сөзжұмбақты шешу. ЕСІМДІК.
1.Жіктеу есімдігі /мен,сен/
2.Сілтеу есімдігі/осы/
3.Сұрау есімд./кім?/
4.Өздік есімдігі/өзіміз/
5.Белгісіздік есімд./бірдеме/
6.Болымсыздық есімд./ешбір/
7.Жалпылау есімдігі /бүкіл/
ҮІІ.Бұл қай есімдіктер?
/Жұмбақ сұрақтар/
1.Етікші аспабымен ұқсас есімдік./біз/
2.Басқаның бәрін сұрайды,өзінен ешкім сұрамайды./өз/
3.Жақтас жалғауға жіктеле қояды,жақтас емесіне жоламай қояды./мен,сен/
ҮІІІ.Сабақты бекіту
Интерактивті тақтадан тест сұрақтарын көрсетіп орындату.
Өздік есімдікке байланысты 2-3 мақал жаз.
Өздік есімдігінің ережесін айту.
Қорыту. Оқушыларды бағалау.
Үйге: «Менің қиялымдағы-болашақ Қазақстан.»
Бағалау.
