«Қосымша білім беру жүйесінде жаңа технологияларды қолдану арқылы оқушылардың шығармашылық қабілеттерін әлеуметтендіру процесін қамтамасыз ету жолдары

Проблемалық тақырыбы: Жан – жақты дамыған, рухани бай, шығармашылық белсенділігі жоғары, білімді жеке тұлғаны қалыптастыру
Шешу жолдары:
балалардың тұлғалық-білімдік дағдысын қалыптастыру;
қызығушылықтарын арттыру;
- бос уақытын тиімді ұйымдастыру;
- бағдарлы кәсіби тұрғыда үйірмеде жаңа технологиямен білім беру;
- оқушылардың шығармашылық қабілеттерін бейнелеу арқылы әлеуметтендіру;
нәтижелігін көрсету;
Балалардың тұлғалық-білімдік дағдысын қалыптастыру. 
Қазіргі таңда білім беру жүйесінде қосымша білім беру мектептен тыс ұйымдардың бірегей жүйесін сақтау және дамыту, жеке тұлғаны тәрбиелеу, оқыту және шығармашылық дамытуда олардың рөлін арттыру мақсатында ұйымдастырылады. Балаларға қосымша білім беру мазмұны, оны ұйымдастыру түрі, әдістері мен технологиялары сапасын көтеру, педагогикалық шығармашылық жұмысты бағдарлы түрде ұйымдастыру көзделген. Қазақстандағы қосымша білім беру жүйесі білім беру кеңістігінің ең динамикалық және дамушы құрамды бөлігі болып табылады, ол стандартты жүйеге қарағанда ерекше ашық және еркін дамуды қалыптастырады (үнемі балалармен жұмыс істеу мазмұны, әдісі мен формалары өзгерісте болады), педагогтық авторлық шығармашылығы позициясын дамытуда жаңа технологияларды қолдану.
Балаларға қосымша білім беру – білім алушылардың білім алу қажеттіліктерін жан-жақты қанағаттандыру мақсатында жүзеге асырылатын тәрбиелеу мен оқыту процесі, үздіксіз білім жүйесінің ажырамас бөлігі. Балалардың қосымша білім беру жүйесі – салауатты өмір салтын қалыптастыру, жеке тұлғаны өздігінен дамыту, шығармашыл дарынды балаларды іздеу, қолдау көрсету және дамыту, өскелең ұрпақ тәрбиесіне және олардың дарындылығын дамытуға, балалардың құқықтарын қорғауға назар аударуды күшейтуге бағыттауға негізделген.
Қосымша білім беру ұйымдары кез-келген әлеуметтік топта балалардың қарым-қатынасты реттей алатын және қосымша білім беру ұйымдарындағы қызметте өзін өзіндік тұлға ретінде көрсетуге қалыптастыратын қабілеттерін дамытатын ашық ақпараттық, білім беру, қызметтік және коммуникативтік әлеуметтік кеңістігін құруда оқушының жеке танымдық мүмкіндіктері мен қабілеттерін ескере отырып, жеке тұлға ретінде дамуына, әлеуметтік бағдар алуына тиімді жағдай жасаушы жүйені дамыту.

 


Қызығушылықтарын арттыру.
Баланың тұлғалық дамуы тәрбиеге тікелей байланысты. Қосымша білім беру ұйымдарындағы тәрбиеленушілердің тұлғалық-білімдік және бос уақытты тиімді ұйымдастыру және қызығушылықтарын тануға, білім бағдарламаларының шеңберінде өздерін дамытуға және бағдарлы кәсіби тұрғыда білім алуларына мүмкіндік туғызады. Оқушыны шығармашылық жұмысқа тарту арқылы танымдық қабілеттерін, қызығушылығын арттыру, жетістіктерін бағалап көрсету, белсенділігін қалыптастыру, өздігінен еңбек етуге дайындау, іскерлігін дамыту. Оқушыларды шығармашылыққа тарта отырып, он саусағынан өнері тамған дарынды баланы тәрбиелеу. Шәкірттердің шеберлігін, білім мен еңбегін көрсету. Іскерлік, икемділік қабілеттерін арттыру. Тәрбиелік дағдысын жеткізіп, еңбектену жұмысына төзімділігін жеткізу. Жастарымыздың өнерлі болуы қоғамдық өмірімізге үлкен әсерін тигізеді. Бейнелеу үйірмесі өнер мен білім беру ісін бір - бірімен ұштастырып, бала санасына ұялатуда үлкен жүрек, мол мейрімділікпен қоса кәсіби дарын, іздемпаздық, іскерлік екендігі адамның адамгершілік дүние танымын қалыптастырып үйреті. Жоспарланған жұмыстың түрлері: әңгімелесу, талдау, теориялық, машықтық, жеке, топтық, технологиялық нұсқау карталар, үлгі суреттер арқылы орындалуы жүзеге асырылады. Күтілетін нәтижелер: оқушылар өздерінің бағдарламаға сай жасаған туындыларының нәтижесін мектепішілік, аудандық, облыстық байқауларда, көрмелерде көруі. Бағдарламаны жүзеге асырудың қорытынды түрі мектепішілік аудандық облыстық байқауларда, көрмелерде жұмыстарын шығару арқылы. Әрбір жетекші оқушыны үйірмеге қызықтыру үшін үнемі ізденіс үстінде болу керек, жұмыс жасауға қажетті материалдарды көркем әдебиеттерден, баспа сөз беттерден, ақпарат құралдарынан іздестіре отырып, тақырыпқа байланысты элементтерін, дайын бұйым түрлерін, слайд - фильмдерді, әсіресе компьютер арқылы фото туындылары т.б.с.с. көрнекі материалдарды барынша пайдаланып, көп еңбектенуге тура келеді. Қазір оқушыларымыз өнердің барлық түрлерін, бейнелеуге икемділіктерін үйірме жұмыстарымен айналыса отырып толық меңгеруге тәрбие берудің деңгейін көтеріп, мақсатқа жету үшін түрлі әдіс - тәсілдер қажеттілігінің туындауын шығармашылық іс - әрекеттерімен көрсетуде, сол арқылы өз қызуғушылықтарын арттырып келеді. 
Бос уақытын тиімді ұйымдастыру.
Әр адам бос уақытын өзінше бір нәрсеге арнайды. Бірақ, бос уақытты ұтымды етіп өткізу әлдеқайда тиімді. Дұрыс тиімді ұйымдастырылған бос уақыт - олардың рухани өмірін, көзқарасын толықтырылуын қамтамасыз етеді. Баланың бос уақытын оның өз қалауымен өткізуге атсалысу, оған аса мән беру - қазіргі таңның басты мақсаты саналуы тиіс. Бүгінгі таңда жаңа білімді адамды қалыптастыру барысында қосымша білімдердегі үйірме жұмстары күннен-күнге ұлғая түсуде. Мектпетен тыс орталықтарда жүргізілетін тәрбие жұмыстары, сабақ үстінде жүзеге асыратын тәрбие жұмысын толықтыра және тереңдете отырып, ең алдымен балалардың таланттары мен қабілеттерін неғұрлым толық ашудың, олардың бір нәрсеге қызығушылығы мен ынтасын оятудың құралы ретінде қызмет атқарады, ол оқушылардың бос уақытын ұйымдастырудың және олардың адамгершілік мінез құлыққа жаттығуын ұйымдастырудың формасы болып табылады.
Біріншіден,оқудан тыс әр тарапты әрекет баланың сабақта мүмкін болмайтын жан - жақты дара қабілетін ашуға ықпал етеді.
Екіншіден, сыныптан тыс әр түрлі үйірме жұмысының түрімен айналысу баланың жеке әлеуметтік тәжірибесін жандандырып, жетілдіреді, оның адамзат құндылықтарына негізделген білімдерін байытып, қажетті практикалық іскерлігі мен дағдысын қалыптастырады.
Үшіншіден, сыныптан тыс түрлі тәрбие жұмысы оқушыларда әрекеттің әртүріне қатысты қызығушылығының дамуына, оған белсенді қатысуға деген құлшынысын тәрбиелеуге нәтижелі ықпал етеді. Егерде балада еңбекке деген тұрақты қызығушылық және белгілі бір практикалық дағды қалыптасқан болса, онда ол өз бетінше тапсырманы нәтижелі орындауды қамтамасыз ете алады.
Бейнелеу арқылы оқушыларға көркемдік білім беру мен эстетикалық тәрбие, әсемдік сезім мен дамыту, жоғарғы эстетикалық талғам, өнер шығармаларын, тарих пен қолөнерді, туған табиғаттың сұлулығы мен байлығын түсініп, бағалай білу қасиетін қалыптастыру. Оқушының ізденімпаздық ойлау қабілетін дамытатын жолдарға сыныптық кезеңдер, сурет салу мен сызба жұмыстарын орындаудың бірізділік кезеңдері, оқыту саласының қажеттілігі педагогикалық сурет, тақырып бойынша сурет салу болып табылады. Сонымен бірге оқушылардың шығармаларымен таныстыру формалары, үйірмелер ішілік байқаулар, көрмелер ұйымдастыру және мектептен тыс мұражайларға , өнер мекемелеріне саяхат түрлері оқушылардың бейнелеу өнеріне деген қызығушылықтарын қалыптастыруда және бейнелеу өнерін өз деңгейінде қабылдауда маңызы зор. Осындай іс-шаралар барысында оқушының өнерге деген ынтасы мен талабы және оқушы мен оқытушының қарым—қатынасы арта түседі. Ал сабақ үстіндегі оқытушымен оқушы арасындағы қарым- қатынас оқушының іс — әрекетіндегі эмоциялық көңіл – күйі арқылы пайда болады. Сондықтан оқытушы оқушылардың бос уақытын тиімді ұйымдастыра білу қажет. 
Бағдарлы кәсіби тұрғыда үйірмеде жаңа технологиямен білім беру.
Қазіргі кезеңде Республикамызда қосымша білім берудің жаңа жүйесі жасалып, Қазақстандық білім беру жүйесі әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда. Білім беру саласы қызметкерлерінің алдында қойылып отырған басты міндет-тердің бірі-оқытудың әдіс-тәсілдерін үнемі жетілдіріп отыру және қазіргі заманғы педагогикалық технологияларды меңгеру. Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгермейінше сауатты, жан-жақты маман болу мүмкін емес. Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Бейнелеу өнері - қоғамдық сананың айшықты жемісі. Бейнелеу өнерінің сыршырай, мүсін, графика, сәндік қолданбалы өнер және дизайн өнері сияқты түрлерінінің көркемдік тілін игерудің әрі шығармашылыққа баулудың негізі - сурет, сурет салудың жолдары мен тәсілдерін оқып үйренуден басталады. Атақты Микеланжело «Сурет- түрлі ғылымдардың қайнар көзі және нәр беретін тамыры» деген еді. Сурет-туа біткен, жүре дамыта білген адамдардың бойынана шыққан бейне. Сурет-тарих, болашаққа көз жүгірту. Сурет- фантазия құралы. Сурет-көзбен қолдың шеберлігінен шыққан жазықтықтағы бейне. Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгермейінше сауатты, жан-жақты маман болу мүмкін емес. Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және де басқа көптеген адами келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбиелеу үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Ғылым мен техниканың дамыған заманында озық ойлы, шығармашылығы жоғары оқушы тәрбиелеу әр ұстаздың басты міндеті.Оқушылардың шығармашылық іскерліктерін арттырып, заман талабын ескере отырып, әрбір кезеңде жаңашыл педагогтардың әдіс-тәсілдерін, озық технологиясын басшылыққа алып, оқыту үрдісінде СТО, кіріктірілген сабақ түрлерін көп қолданып, сабақтар өткізу қажет. Сыни тұрғыдан ойлау мен сабақ үдерісінде ақпараттық - коммуникативтік технологияны қолдану оқушылардың тәуелсіз ойлауына, ой қорытуына, қабілетіне, визуалды және ауызша түрдегі ақпарат алуына, өз бетімен ізденуіне ықпалын тигізеді. Сыни тұрғысынан ойлауды қалыптастырып, балалардың өз білімдерімен жаңа білімдерін ұштастыра отырып тақырыпты түсінуге бағыт беріледі. Сыни тұрғыдан ойлаудың стратегиялары өте көп. Ол іс әрекеттер оқушыларға еркін ойлауға мүмкіндік береді, ақыл ойын дамытады, ұжымдық іс әрекетке тәрбиелейді, тіл байлығы жетіледі, жан жақты ізденеді, өз ойынжеткізеді. Бұл технологияның ішкі құрылымында ерекшелік бар. Үйренгенін қабылдайды, іштей ойлануға үйренеді, ой алмасады. Белсенді түрде өз білімін нақтылау жолын қайта қарап, өзгерістер енгізеді. Сол білім арқылы өзінің өзгергенін сезеді. Кейінгі жылдары компьютерлік технологияны қолданып оқыту педагогика ғылымның келелі мәселесіне айналды. Қазіргі уақытта кез келген мұғалімнің мақсаты-оқу үрдісінде компьютерлік технологияны енгізу арқылы білім сапасын жақсарту болып табылады. Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін компьютерлік компоненттерді бейнелеу өнерін білім жүйесіне қосу қажет, себебі бейнелеу өнерін оқыту барысында компьютерді қолдану біршама маңыздылыққа негіз болады. Бейнелеу өнері сабағында компьютерлік технологияларды қолданатын мұғалім жетекші, кеңес беруші, үйлестіруші, сарапшы, тіпті өзекті ақпарат көзі бола алады. Мұғалім компьютерлік технологиялаларды кез келген сабақта және оның түрлі кезендерінде қолдануына болады. Ақпараттық технологияны пайдаланып оқыту төмендегідей мақсаттарды көздейді. 
1. Ақпараттық технологияны білім деңгейін тексеру бағытында қолдану. 
2. Мұғалімнің оқытушылық мақсатында қолдануы. 
3. Компьютерді мультимедиалық мүмкіндіктер арқылы көрнекі құрал ретінде пайдалану. 
4. Электрондық оқулықтармен интернетті пайдалану. 
Оқу үрдісінде компьютерде пайдалану оқушылардың өзіндік жұмыстарын ақпараттық - әдістемелік тұрғыдан қамтамасыз етуге, елеулі өзгерістер енгізуге мүмкіндік береді. Олардың баяндама, реферат жазғанынан презентация жасағаны тиімді, себебі, презентация жасау барысында олар алған материалдарын жүйелеп, негізгісін, тақырыптың өзекті жерлерін бөліп алады. Бұл дағды оқушының логикалық ойлауын, шығармашылықпен, ақпаратпен жұмыс жасауын қалыптастырады. Оқушылардың шығармашылық жоба жазуына да ақпаратпен жұмыс жасауына көмегін тигізеді.
Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін бейнелеу арқылы әлеуметтендіру.
Бейнелеу өнері-түрлі ұлттың халықтарына сияқты қазақ еліне де тегіс тараған өнер. Әр ұлттың өзіне тән ерекшеліктері бар. Бейнелеу өнері сонымен қатар математикалық ойдың, есептің, бұрыштар өлшемдерінің, өң-түс, сабақтастығы жан-жақты шығармашылықпен ойландыратын тәрбие құралы. Өнерге тән ерекшеліктер-айналадағы ортамен, өмірмен,еңбекпен тығыз байланыста болумен анықталады. Қосымша үйірмеде бейнелеу өнерін оқытудың басты мақсаты – тек қана өмірдің және өнердің әсемдігін көркемдеп қабылдай алу ғана емес, сонымен қатар белсенді, шығармашылық еңбек ете алатын жан-жақты үйлесімді дамыған адамды қалыптастыру керек. Оқушылардың эстетикалық және адамгершіліктік көзқарастарын дамыта отырып, өнер арқылы аймақтардағы еңбек қызметіне қажетті пайдалы білімдерге және дағдыларға оқытады. Бейнелеу өнері сабағында балалар бейнелеу өнерінің негіздерімен танысып оқытылады, түрлі дәуір мен замандардың және әртүрлі халықтардың ең жақсы өнер үлгілерімен танысады, айқындық пен шынайылықтың көркемдік құралдарын тануға мүмкіншілік алады. Оқушылар тікелей заттың өзіне қарап графика және кескіндеме құралдарымен оңай қойылымдарды орындай алуды білу керек: сәндік композицияларды құрастыру, материялда қиын емес

 

 

БАТЫСҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ БӨКЕЙ ОРДАСЫ АУДАНЫНЫҢ
БІЛІМ БЕРУ БӨЛІМІНІҢ МЕКТЕПТЕН ТЫС ТӘРБИЕ ОРТАЛЫҒЫ МКҚК

 

 

«Қосымша білім беру жүйесінде жаңа технологияларды қолдану арқылы оқушылардың шығармашылық қабілеттерін әлеуметтендіру процесін қамтамасыз ету жолдары»

 

 

 


Қосымша білім беру бедагогі
Мустафин Нурмыханбет Болатұлы

 

 

 

 

 

 

 


Сайқын 2016 жыл
Проблемалық тақырыбы: Жан – жақты дамыған, рухани бай, шығармашылық белсенділігі жоғары, білімді жеке тұлғаны қалыптастыру
Шешу жолдары:
балалардың тұлғалық-білімдік дағдысын қалыптастыру;
қызығушылықтарын арттыру;
- бос уақытын тиімді ұйымдастыру;
- бағдарлы кәсіби тұрғыда үйірмеде жаңа технологиямен білім беру;
- оқушылардың шығармашылық қабілеттерін бейнелеу арқылы әлеуметтендіру;
нәтижелігін көрсету;
Балалардың тұлғалық-білімдік дағдысын қалыптастыру.
Қазіргі таңда білім беру жүйесінде қосымша білім беру мектептен тыс ұйымдардың бірегей жүйесін сақтау және дамыту, жеке тұлғаны тәрбиелеу, оқыту және шығармашылық дамытуда олардың рөлін арттыру мақсатында ұйымдастырылады. Балаларға қосымша білім беру мазмұны, оны ұйымдастыру түрі, әдістері мен технологиялары сапасын көтеру, педагогикалық шығармашылық жұмысты бағдарлы түрде ұйымдастыру көзделген. Қазақстандағы қосымша білім беру жүйесі білім беру кеңістігінің ең динамикалық және дамушы құрамды бөлігі болып табылады, ол стандартты жүйеге қарағанда ерекше ашық және еркін дамуды қалыптастырады (үнемі балалармен жұмыс істеу мазмұны, әдісі мен формалары өзгерісте болады), педагогтық авторлық шығармашылығы позициясын дамытуда жаңа технологияларды қолдану.
Балаларға қосымша білім беру – білім алушылардың білім алу қажеттіліктерін жан-жақты қанағаттандыру мақсатында жүзеге асырылатын тәрбиелеу мен оқыту процесі, үздіксіз білім жүйесінің ажырамас бөлігі. Балалардың қосымша білім беру жүйесі – салауатты өмір салтын қалыптастыру, жеке тұлғаны өздігінен дамыту, шығармашыл дарынды балаларды іздеу, қолдау көрсету және дамыту, өскелең ұрпақ тәрбиесіне және олардың дарындылығын дамытуға, балалардың құқықтарын қорғауға назар аударуды күшейтуге бағыттауға негізделген.
Қосымша білім беру ұйымдары кез-келген әлеуметтік топта балалардың қарым-қатынасты реттей алатын және қосымша білім беру ұйымдарындағы қызметте өзін өзіндік тұлға ретінде көрсетуге қалыптастыратын қабілеттерін дамытатын ашық ақпараттық, білім беру, қызметтік және коммуникативтік әлеуметтік кеңістігін құруда оқушының жеке танымдық мүмкіндіктері мен қабілеттерін ескере отырып, жеке тұлға ретінде дамуына, әлеуметтік бағдар алуына тиімді жағдай жасаушы жүйені дамыту.

 


Қызығушылықтарын арттыру.
Баланың тұлғалық дамуы тәрбиеге тікелей байланысты. Қосымша білім беру ұйымдарындағы тәрбиеленушілердің тұлғалық-білімдік және бос уақытты тиімді ұйымдастыру және қызығушылықтарын тануға, білім бағдарламаларының шеңберінде өздерін дамытуға және бағдарлы кәсіби тұрғыда білім алуларына мүмкіндік туғызады. Оқушыны шығармашылық жұмысқа тарту арқылы танымдық қабілеттерін, қызығушылығын арттыру, жетістіктерін бағалап көрсету, белсенділігін қалыптастыру, өздігінен еңбек етуге дайындау, іскерлігін дамыту. Оқушыларды шығармашылыққа тарта отырып, он саусағынан өнері тамған дарынды баланы тәрбиелеу. Шәкірттердің шеберлігін, білім мен еңбегін көрсету. Іскерлік, икемділік қабілеттерін арттыру. Тәрбиелік дағдысын жеткізіп, еңбектену жұмысына төзімділігін жеткізу. Жастарымыздың өнерлі болуы қоғамдық өмірімізге үлкен әсерін тигізеді. Бейнелеу үйірмесі өнер мен білім беру ісін бір - бірімен ұштастырып, бала санасына ұялатуда үлкен жүрек, мол мейрімділікпен қоса кәсіби дарын, іздемпаздық, іскерлік екендігі адамның адамгершілік дүние танымын қалыптастырып үйреті. Жоспарланған жұмыстың түрлері: әңгімелесу, талдау, теориялық, машықтық, жеке, топтық, технологиялық нұсқау карталар, үлгі суреттер арқылы орындалуы жүзеге асырылады. Күтілетін нәтижелер: оқушылар өздерінің бағдарламаға сай жасаған туындыларының нәтижесін мектепішілік, аудандық, облыстық байқауларда, көрмелерде көруі. Бағдарламаны жүзеге асырудың қорытынды түрі мектепішілік аудандық облыстық байқауларда, көрмелерде жұмыстарын шығару арқылы. Әрбір жетекші оқушыны үйірмеге қызықтыру үшін үнемі ізденіс үстінде болу керек, жұмыс жасауға қажетті материалдарды көркем әдебиеттерден, баспа сөз беттерден, ақпарат құралдарынан іздестіре отырып, тақырыпқа байланысты элементтерін, дайын бұйым түрлерін, слайд - фильмдерді, әсіресе компьютер арқылы фото туындылары т.б.с.с. көрнекі материалдарды барынша пайдаланып, көп еңбектенуге тура келеді. Қазір оқушыларымыз өнердің барлық түрлерін, бейнелеуге икемділіктерін үйірме жұмыстарымен айналыса отырып толық меңгеруге тәрбие берудің деңгейін көтеріп, мақсатқа жету үшін түрлі әдіс - тәсілдер қажеттілігінің туындауын шығармашылық іс - әрекеттерімен көрсетуде, сол арқылы өз қызуғушылықтарын арттырып келеді.
Бос уақытын тиімді ұйымдастыру.
Әр адам бос уақытын өзінше бір нәрсеге арнайды. Бірақ, бос уақытты ұтымды етіп өткізу әлдеқайда тиімді. Дұрыс тиімді ұйымдастырылған бос уақыт - олардың рухани өмірін, көзқарасын толықтырылуын қамтамасыз етеді. Баланың бос уақытын оның өз қалауымен өткізуге атсалысу, оған аса мән беру - қазіргі таңның басты мақсаты саналуы тиіс. Бүгінгі таңда жаңа білімді адамды қалыптастыру барысында қосымша білімдердегі үйірме жұмстары күннен-күнге ұлғая түсуде. Мектпетен тыс орталықтарда жүргізілетін тәрбие жұмыстары, сабақ үстінде жүзеге асыратын тәрбие жұмысын толықтыра және тереңдете отырып, ең алдымен балалардың таланттары мен қабілеттерін неғұрлым толық ашудың, олардың бір нәрсеге қызығушылығы мен ынтасын оятудың құралы ретінде қызмет атқарады, ол оқушылардың бос уақытын ұйымдастырудың және олардың адамгершілік мінез құлыққа жаттығуын ұйымдастырудың формасы болып табылады.
Біріншіден,оқудан тыс әр тарапты әрекет баланың сабақта мүмкін болмайтын жан - жақты дара қабілетін ашуға ықпал етеді.
Екіншіден, сыныптан тыс әр түрлі үйірме жұмысының түрімен айналысу баланың жеке әлеуметтік тәжірибесін жандандырып, жетілдіреді, оның адамзат құндылықтарына негізделген білімдерін байытып, қажетті практикалық іскерлігі мен дағдысын қалыптастырады.
Үшіншіден, сыныптан тыс түрлі тәрбие жұмысы оқушыларда әрекеттің әртүріне қатысты қызығушылығының дамуына, оған белсенді қатысуға деген құлшынысын тәрбиелеуге нәтижелі ықпал етеді. Егерде балада еңбекке деген тұрақты қызығушылық және белгілі бір практикалық дағды қалыптасқан болса, онда ол өз бетінше тапсырманы нәтижелі орындауды қамтамасыз ете алады.
Бейнелеу арқылы оқушыларға көркемдік білім беру мен эстетикалық тәрбие, әсемдік сезім мен дамыту, жоғарғы эстетикалық талғам, өнер шығармаларын, тарих пен қолөнерді, туған табиғаттың сұлулығы мен байлығын түсініп, бағалай білу қасиетін қалыптастыру. Оқушының ізденімпаздық ойлау қабілетін дамытатын жолдарға сыныптық кезеңдер, сурет салу мен сызба жұмыстарын орындаудың бірізділік кезеңдері, оқыту саласының қажеттілігі педагогикалық сурет, тақырып бойынша сурет салу болып табылады. Сонымен бірге оқушылардың шығармаларымен таныстыру формалары, үйірмелер ішілік байқаулар, көрмелер ұйымдастыру және мектептен тыс мұражайларға , өнер мекемелеріне саяхат түрлері оқушылардың бейнелеу өнеріне деген қызығушылықтарын қалыптастыруда және бейнелеу өнерін өз деңгейінде қабылдауда маңызы зор. Осындай іс-шаралар барысында оқушының өнерге деген ынтасы мен талабы және оқушы мен оқытушының қарым—қатынасы арта түседі. Ал сабақ үстіндегі оқытушымен оқушы арасындағы қарым- қатынас оқушының іс — әрекетіндегі эмоциялық көңіл – күйі арқылы пайда болады. Сондықтан оқытушы оқушылардың бос уақытын тиімді ұйымдастыра білу қажет.
Бағдарлы кәсіби тұрғыда үйірмеде жаңа технологиямен білім беру.
Қазіргі кезеңде Республикамызда қосымша білім берудің жаңа жүйесі жасалып, Қазақстандық білім беру жүйесі әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда. Білім беру саласы қызметкерлерінің алдында қойылып отырған басты міндет-тердің бірі-оқытудың әдіс-тәсілдерін үнемі жетілдіріп отыру және қазіргі заманғы педагогикалық технологияларды меңгеру. Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгермейінше сауатты, жан-жақты маман болу мүмкін емес. Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Бейнелеу өнері - қоғамдық сананың айшықты жемісі. Бейнелеу өнерінің сыршырай, мүсін, графика, сәндік қолданбалы өнер және дизайн өнері сияқты түрлерінінің көркемдік тілін игерудің әрі шығармашылыққа баулудың негізі - сурет, сурет салудың жолдары мен тәсілдерін оқып үйренуден басталады. Атақты Микеланжело «Сурет- түрлі ғылымдардың қайнар көзі және нәр беретін тамыры» деген еді. Сурет-туа біткен, жүре дамыта білген адамдардың бойынана шыққан бейне. Сурет-тарих, болашаққа көз жүгірту. Сурет- фантазия құралы. Сурет-көзбен қолдың шеберлігінен шыққан жазықтықтағы бейне. Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгермейінше сауатты, жан-жақты маман болу мүмкін емес. Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және де басқа көптеген адами келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбиелеу үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Ғылым мен техниканың дамыған заманында озық ойлы, шығармашылығы жоғары оқушы тәрбиелеу әр ұстаздың басты міндеті.Оқушылардың шығармашылық іскерліктерін арттырып, заман талабын ескере отырып, әрбір кезеңде жаңашыл педагогтардың әдіс-тәсілдерін, озық технологиясын басшылыққа алып, оқыту үрдісінде СТО, кіріктірілген сабақ түрлерін көп қолданып, сабақтар өткізу қажет. Сыни тұрғыдан ойлау мен сабақ үдерісінде ақпараттық - коммуникативтік технологияны қолдану оқушылардың тәуелсіз ойлауына, ой қорытуына, қабілетіне, визуалды және ауызша түрдегі ақпарат алуына, өз бетімен ізденуіне ықпалын тигізеді. Сыни тұрғысынан ойлауды қалыптастырып, балалардың өз білімдерімен жаңа білімдерін ұштастыра отырып тақырыпты түсінуге бағыт беріледі. Сыни тұрғыдан ойлаудың стратегиялары өте көп. Ол іс әрекеттер оқушыларға еркін ойлауға мүмкіндік береді, ақыл ойын дамытады, ұжымдық іс әрекетке тәрбиелейді, тіл байлығы жетіледі, жан жақты ізденеді, өз ойынжеткізеді. Бұл технологияның ішкі құрылымында ерекшелік бар. Үйренгенін қабылдайды, іштей ойлануға үйренеді, ой алмасады. Белсенді түрде өз білімін нақтылау жолын қайта қарап, өзгерістер енгізеді. Сол білім арқылы өзінің өзгергенін сезеді. Кейінгі жылдары компьютерлік технологияны қолданып оқыту педагогика ғылымның келелі мәселесіне айналды. Қазіргі уақытта кез келген мұғалімнің мақсаты-оқу үрдісінде компьютерлік технологияны енгізу арқылы білім сапасын жақсарту болып табылады. Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін компьютерлік компоненттерді бейнелеу өнерін білім жүйесіне қосу қажет, себебі бейнелеу өнерін оқыту барысында компьютерді қолдану біршама маңыздылыққа негіз болады. Бейнелеу өнері сабағында компьютерлік технологияларды қолданатын мұғалім жетекші, кеңес беруші, үйлестіруші, сарапшы, тіпті өзекті ақпарат көзі бола алады. Мұғалім компьютерлік технологиялаларды кез келген сабақта және оның түрлі кезендерінде қолдануына болады. Ақпараттық технологияны пайдаланып оқыту төмендегідей мақсаттарды көздейді.
1. Ақпараттық технологияны білім деңгейін тексеру бағытында қолдану.
2. Мұғалімнің оқытушылық мақсатында қолдануы.
3. Компьютерді мультимедиалық мүмкіндіктер арқылы көрнекі құрал ретінде пайдалану.
4. Электрондық оқулықтармен интернетті пайдалану.
Оқу үрдісінде компьютерде пайдалану оқушылардың өзіндік жұмыстарын ақпараттық - әдістемелік тұрғыдан қамтамасыз етуге, елеулі өзгерістер енгізуге мүмкіндік береді. Олардың баяндама, реферат жазғанынан презентация жасағаны тиімді, себебі, презентация жасау барысында олар алған материалдарын жүйелеп, негізгісін, тақырыптың өзекті жерлерін бөліп алады. Бұл дағды оқушының логикалық ойлауын, шығармашылықпен, ақпаратпен жұмыс жасауын қалыптастырады. Оқушылардың шығармашылық жоба жазуына да ақпаратпен жұмыс жасауына көмегін тигізеді.
Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін бейнелеу арқылы әлеуметтендіру.
Бейнелеу өнері-түрлі ұлттың халықтарына сияқты қазақ еліне де тегіс тараған өнер. Әр ұлттың өзіне тән ерекшеліктері бар. Бейнелеу өнері сонымен қатар математикалық ойдың, есептің, бұрыштар өлшемдерінің, өң-түс, сабақтастығы жан-жақты шығармашылықпен ойландыратын тәрбие құралы. Өнерге тән ерекшеліктер-айналадағы ортамен, өмірмен,еңбекпен тығыз байланыста болумен анықталады. Қосымша үйірмеде бейнелеу өнерін оқытудың басты мақсаты – тек қана өмірдің және өнердің әсемдігін көркемдеп қабылдай алу ғана емес, сонымен қатар белсенді, шығармашылық еңбек ете алатын жан-жақты үйлесімді дамыған адамды қалыптастыру керек. Оқушылардың эстетикалық және адамгершіліктік көзқарастарын дамыта отырып, өнер арқылы аймақтардағы еңбек қызметіне қажетті пайдалы білімдерге және дағдыларға оқытады. Бейнелеу өнері сабағында балалар бейнелеу өнерінің негіздерімен танысып оқытылады, түрлі дәуір мен замандардың және әртүрлі халықтардың ең жақсы өнер үлгілерімен танысады, айқындық пен шынайылықтың көркемдік құралдарын тануға мүмкіншілік алады. Оқушылар тікелей заттың өзіне қарап графика және кескіндеме құралдарымен оңай қойылымдарды орындай алуды білу керек: сәндік композицияларды құрастыру, материялда қиын емес бұйымдарды орындау және т.б. Оқушылар ойша немесе елестете отырып өз түсініктері бойынша тақырыптық композицияларды сала білулері қажет. Айқын бейнелеудің заңдылықтарын меңгерудің арқасында шыншылдығын шынайы көрсете және өзінің қоршаған ортаға әсерлі қатынастарын білдіре алады. Көзбен шолып ойлаудың дамуы - бейнелеудің ең басты міндеттерінің бірі. Көзбен көру ақпараттың үлкен ағым арасында оқушы көркем шығармашылық тапсырмаларды шешуде ең бастысын, ерекшесін таңдап алуды үйрену қажет және көретін формаларды пайдалана алуы қажет. Көркем әрекетшіл қабілеттердің дамуы туралы әңгіме жүргенде, ең алдымен шығармашылық елестеу мен ойлаудың дамуы ойда тұрады. Оларсыз шындықтың қайта ойлануы және өзінің пікірін бейнелі формада жеткізе білу мүмкін емес. Көркем қабілеттер санына көз қапері және өмір мен өнер құбылыстарына деген қызба қатынасы қатысты. Көркем қабілеттердің байқалуы бейнелі ойлану, ондағы бастысын белгілей отырып бейнені тұтастай қабылдау, затты дәлме-дәл жеткізе білу болып табылады. Шығармашылық қабілеттер тәсілдердің тез және оңай меңгеруінде сурет салудың дағдылары байқалады. Оқушылардың көркем шығармашылық қабілеттерін дамытуға бағытталған жұмыс нұсқадағы және оны бейнелеуді оқыту қабілеттерін меңгеруімен тығыз байланысты. Осы байланыстар көп қырлы. Елестету тек қана өмірлік байқаудың негізінде ғана дами алады. Сол уақытты бейнелі ойлаудың дамуы бейнелеу сауаттылығы негіздеріне оқытудың нәтижелігі көмектеседі. Оқушылардың бейнелі ойлай білуі олардың жұмыстарының мәнерлігінде байқалады.
Нәтижелігін көрсету.
Адам тәрбиелеу, оған өнер негіздерінен мәлімет беру, баланы өмір сүруге үйрету-өте қиын шаруа. Өсіп келе жатқан ұрпақ-адамзаттың болашағы, жалғасы. Артта қалған ұрпақ саналы болса, адам баласының жер бетінде жасауы да сан ғасырларға жалғаса береді. Ол бар жерде үздіксіз даму үрдісі жүреді. Бұдан біз білімнің қаншалықты маңызды екеніне көз жеткіземіз.Менің мақсатым- алдымдағы әрбір шәкіртті білім нәрімен сусындатып, үйрету, тәрбиелеу. Табиғи заңдылық бойынша олардың толық үйреніп алуы әр деңгейде болуы мүмкін. Дегенмен әрбір оқушы белгілі деңгейде білімді болуы шарт. Мұндай жолға мен бар күшімді салып, қолайлы әдістерді пайдалана отырып жетуім керек. Себебі білімсіз, тәрбиесіз адам қашанда ел дамуына, адамзаттың өркендеуіне кедергісін келтіретіні тарихтан да, бүгінгі күннің көріністерінде айқын көрініп отыр. Сол себепті де алдыма келген әрбір шәкіртке сапалы білім мен саналы беру менің міндетім.
Бүгінгі біз тәрбиелеген рухани азығы мол, терең білімді шәкірттеріміз еліміздің ертеңін биіктен көрсететін азаматтар мен азаматшалар болатынына кәміл сенемін.
Әрбір ұстаз оқушыны жан-жақты зерттеген ерекше тұлға. Білім беретін оқушыларын ұстаз-психолог ретінде, дәрігер ретінде, педагог ретінде, ата-ана ретінде, дос ретінде жан-жақты зерттеп білуге тиісті. Мұндай зерттеулер мұғалімнің тәрбие мен білім беру әрекетінің әдісін айқындап береді. Менің мақсатым қандай әдісті қолдансам да оқушының есінде қалатын білім мен санасына жетер тәрбие беру.
Оқушы бейнелеу өнері пәні бойынша бағдарламаны толық меңгерген, жас ерекшелігіне қарай алған білімін қолдана білуі керек. Натюрморт, пейзаж, портрет жанрларында тақырыптарында өткізілген сабақтарымда оқытудың жаңа технологиаларының элементтерін пайдаландым. Мұндай жаңа элементтерді пайдалану сабақтың мазмұнын ашып, оқушыға оңай жеткізуге, олардың қызығушылығын оятуға қол жеткізеді.
Күнделікті сабақ жоспарлауда әрбір оқушыының қабылдау ерекшелігін ескеру нәтижелі биіктікті бағындырады. Сабақ барысында оқушылардың қабілетіне қарай физикалық шамалардың сипаттамаларына кестелер толтыру, сәйкестендіру, айырмашылықтарын табу, сурет бойынша сипаттама беру, деңгейлік тапсырмалар беріп отырамын. Сабақтың барысын ойын түрлерінде пайдалану өте тиімді.
Мұғалім іздене отырып, әдіс-тәсілдердің жиынтығын жүйелей келе шығармашылықтың шыңын оқушы бойндағы нәтижесінен бағалай білу керек. Бұл бағытта мен әр оқу жылында өз үйірмемдегі бір қатар оқушылармен жұмыстандым. Жұмысымыз нәтижесіз емес 2012-2014 оқу жылында «Талант» үйірмесінің оқушысы Рахматуллин Исатай аудандық «Жол жүру ережелері» плакаттар байқауында I орын иеленсе, облыстық деңгейде III орынға қол жеткізді. «Болашақ» үйірмесінің оқушысы Сұлтанов Досымжан аудандық «Жол жүру ережелері» суреттер байқауының III орын иегері. «Жас қалам» үірмесінің оқушысы Байболатов Әділхан «Жұлдызай» фистивалінің аудандық және облыстық көлемінде алғыс хаттармен марапаталды. «Нарын тарландары» үірмесінің оқушысы Хантаев Айболат облыстық «Гүлдер әлемі» фистивалінде III орынға ие болды.Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күніне арналған «Балалар көзқарасындағы» әлем атты сыртай байқауында «Нарын тарландары» үірмесінің оқушысы Насекенов Ғасыр облыс көлемінде I орын республика көлемінде II орынға қол жеткізді. «Дүниежүзілік жануарларды қорғау күніне» арналған балалар шығармашылық сырттай байқауында «Нарын тарландары» үйірмесінің оқушысы Меңдібай Бекасыл аудан көлемінде III орын, облыс көлемінде I орынға қол жеткізіп отыр.
Кешенді бағдарламаға сай әртүрлі тәрбие сағаттарын өткізіп отырдым. Экологиалық тәрбие мақсатында қоршаған ортаны қорғау, елін, жерін сүю, өлкеге деген сүйіспеншілігін арттыру үшін класс сағаттарын өткіздім. Оқушыларға отан сүйгіштік, патриоттық, құқықтық, азаматтық тәрбие беру мақсатында өткізілген шаралар «Желтоқсан ызғары», «Қазақстан рәміздері», «Мен және менің құқығым», «Елі сүйген, елін сүйген Елбасы», «Тарихи шежіре», «Соғыстағы біздің шекара», «Қазақ батырларының бейнесі», Тәуелсіздік символы-ұлттық теңге», «Жүз бақытты жүрек», «Заң өмір талабы», «Қарым қатынас тренингі», класс сағаттары. Бұл шараларда оқушыларымды халқын, елін, жерін сүюге және жаудан қорғауға бауырмалдыққа, бейбітшілікке, адамгершілікке тәрбиелеуді көздедім.
Қорыта келгенде мен өзіме мұғалім ретінде білім беруші, тәрбиелеуші, екінші ата-ана, сырлас-дос, қатал талапкер, адал сыншы, адами деңгейі жоғары адамзаттың қалыптасуына ықпал етуші тұлға болуға тиіспін, - деп талап қоямын. Болашақта да осы жұмыстарымды жалғастырып, жетілдіре, кеңейте беру, ел үшін, халық үшін еңбек ететін, ұлтын сүйетін заман талабына сай жан-жақты, білімді ұрпақ тәрбиелеу басты мақсатым.

 

 

 

 


Сабақты жоспарлау әдісі
Тақырыбы: «Қосымша білім беру жүйесінде жаңа технологияларды қолдану арқылы оқушылардың шығармашылық қабілеттерін әлеуметтендіру процесін қамтамасыз ету жолдары»

Мақсаты:
- балалардың тұлғалық-білімдік дағдысын қалыптастыру (тарих бетіндегі халық әдибиетіндегі батырлықты қарындаш пен бояу арқылы суреттей, сезімді бейнелей білу дағдысын қалыптастыру)
- қызығушылықтарын арттыру (эстетикалық талғамдарын өлең жолдарындағы образды бейнелеу арқылы қабілетін дамыту)
- бос уақытын тиімді ұйымдастыру (баланың сабақта мүмкін болмайтын жан - жақты дара қабілетін ашу)
- бағдарлы кәсіби тұрғыда үйірмеде жаңа технологияалар арқылы білім беру (Сыни тұрғыдан ойлау мен бейнелеу өнерінде әдибиетті қолдана тәуелсіз ойлауына, ой қорытуына, қабілетіне, визуалды және ауызша түрдегі ақпарат алуына, өз бетімен нобайлау жүргізу арқылы ізденуіне ықпалын тигізу)
- оқушыларды тыңдаушы-көрермен сынына бейнелеу арқылы бейімдеу, насихаттау ( Оқушылардың адамгершіліктік көзқарастарын фантазиясын дамыта отырып,
- нәтижелігін көрсету (Көрме ұйымдастыру, орындалған суреттерге анықтама беру)

Сабақ түрі: жаңа сабақ, сарамандық жұмыс
Сабақ әдісі: сұрақ – жауап, көрсету, түсіндру, тірек – сызба, топпен жұмыс.
Көрнекілік: слайд, сызбалар, суреттер, өлеңдер.
Пәнаралық байланыс: тарих, әдибиет.

Мазмұны Мұғалімнің міндеті Оқушының қызметі
Ұйымдастыру кезеңі. сабаққа әзірлеу, жауапкершілігін нығайту
Өткен материалмен жұмыс жасау.
Сабаққа қызығушылығын туғызу, ой түрткі жасау.
Сабақ тақырыбы мен таныстыру Махамбет жырлары оқылып, омірімен таныстырылады.
Халқына сүйіспеншілік.
Батырлық.
Туған елінің мұны. Оқушылар өздері білетін өлеңдерді оқиды.
Мазмұнын әңгімелейді. Білген өлеңдерін жатқа айтып, мағынасын ашуға тырысып, ойларын ортаға салады.
Мағынаны тану. Тақырыпты меңгеріп, иллюстрация жасау
Махамбет өлеңдерін оқу.
Сарамандық жұмыс. Электронды таспадан оқылған әртістің өлеңі тындатылады.
Оқушыларға оқытады.
Салыстырады, салыстырмалы оқуды талдау.
Кімнің оқығаны?
Себебі қандай?
Қалай әсер етті?1 Оқушылар тыңдап сұрақтарға жауап береді.
Салыстырады.
Ойларын суретпен салады.
Мәнерлеп жұппен оқиды.
Ойларын ортаға салады, топқа бөлініп өлең мағынасына көңіл бөліп сурет орындайды.
Суреттер салып, салған суреттерін жұбына көрсетіп ой бөліседі.
Бекіту. Сабақ бойынша барлық біліктілігін дағдысын жинақтау.
Иллюстр ������� ������ ��� dle ������� ��������� ������

Ұқсас мақалалар:
Инклюзивті  оқыту сыныбында ойын элементтері арқылы оқушылардың танымдық белсенділіктерін арттыру жолдары

Инклюзивті оқыту сыныбында ойын элементтері арқылы оқушылардың танымдық белсенділіктерін арттыру жолдары

I мектеп жаңа қоғам мектебi, болашақ мектебi, яғни саналы халықтық мәдениетке...
АҚПАРАТТЫҚ – КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ  ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ  ИНФОРМАТИКА  САБАҒЫНДА  ОҚУШЫЛАРДЫҢ  ӨЗІНДІК  ТАНЫМДЫҚ  ІС - ӘРЕКЕТІН   ҚАЛЫПТАСТЫРУҒА  ТИГІЗЕТІН  ӘСЕРІ

АҚПАРАТТЫҚ – КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ ИНФОРМАТИКА САБАҒЫНДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ ӨЗІНДІК ТАНЫМДЫҚ ІС - ӘРЕКЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУҒА ТИГІЗЕТІН ӘСЕРІ

АҚПАРАТТЫҚ – КОММУНИКАЦИЯЛЫҚ  ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ  ИНФОРМАТИКА  САБАҒЫНДА  ОҚУШЫЛАРДЫҢ  ӨЗІНДІК  ТАНЫМДЫҚ  ІС -...
Жаңашылдыққа қарышты қадам

Жаңашылдыққа қарышты қадам

Атырау облысы Жылыой ауданы Құлсары қаласы "№19 жалпы орта білім беретін мектеп" мемлекеттік мекемесі Информатика пәні мұғалімі Турниязова Базаргуль...
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін арттыру жолдары

Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін арттыру жолдары

Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Бекарыстан би ауылы №24 орта білім беретін мектебі бастауыш сынып мұғалімі Жанназарова   Гүлзаура ...
Бастауыш сынып білім беру үрдісінде жаңа технологияларды қолдану

Бастауыш сынып білім беру үрдісінде жаңа технологияларды қолдану

Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы, Күршім ауылы №3 Күршім гимназиясы ...
Пікірлер: 0
Пікір қалдыру