Сабақтың мақсаты: Оқушыларға Абай өлеңдерін барынша терең меңгерту, жатқа айту, өлеңді талдау машығын жетілдіру, теориялық ұғымдарды меңгерту.
Дамытушылық: Оқушылардың шығармашылықпен жұмыс істеуіне ықпал ету, ойлау қабілеттерін, сөйлеу мәдениетін жетілдіру.
Тәрбиелік: Оқушыларға эстетикалық , экологиялық тәрбие беру, ғылым мен білімге,өнерге деген сүйіспеншіліктерін арттыру, Абай
ұлылығын терең сездіру.
Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақ
Әдіс – тәсілі: СТО : «Ой қозғау», «Венн диаграммасы», «Топтастыру».
Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта (слайд),үлестірме парақшалар, «Арман» ағашының суреті салынған плакат,жапырақшалар.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі .
ІІ.Үй тапсырмасын сұрау: «Ой қозғау».
1. Лирика деген сөзді қалай түсінесіңдер?
2. Табиғат лирикасы деген не?
3. Абайдың табиғат лирикасына қандай өлеңдерін жатқызамыз?
4. Ақын бұл өлеңдерінде табиғатты қалай суреттейді? (оқушыларды сөйлету).
5. «Қыс», «Күз», «Жаз», «Жазғытұры» өлеңдерін жатқа айтқызу.
6. Үй тапсырмасын қорытындылау: «Венн диаграммасы».
а) Абай «Қыс» ------------------------ Мағжан «Қысқы жолда»
ә) Абай «Жаз» ------------------------ Сұлтанмахмұт «Шілде»
Сергіту сәті «Желсіз түнде жарық ай »әнін орындату.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
1.Білім – адам өміріне өте қажет . Тіпті оны ұлылардың өзі де мойындайды. Бүгінгі өтететін тақырыбымыз Абай атамыздың
«Ғылым таппай мақтанба»өлеңі.Өлеңнің тақырыбы « білімсіз , ғылымсыз болады ақыл тұл» дегенге саяды. Ақын бұл өлеңі арқылы жас ұрпақты өнерге,білімге,ғылымға шақырады.
(Өлеңді үнтаспадан тыңдату).
а)Осы өлеңі рақылы Абай атамыз бізге қандай өсиет қалдырды?
(5 асыл іс пен 5 жамандықты оқушыларға айқызып,дәптерлеріне жазғызу).
ә) Сөздік жұмысы:
Нәфрәтлі - жиіркенішті.
Ғибрәтлі – үлгілі,өнегелі.
б) Өлеңді оқушыларға мәнерлеп оқыту(жатқа айтуға да болады).
2. «Ой қозғау»
Абайдың бұл өлеңіне ұқсас тақырыпта жазған кімнің өлеңдерін білесіңдер? (Ы. Алтынсарин «Кел,балалар,оқылық»,М. Жұмабаев
«Балалық шақ».
3. «Венн диаграммасы»
Абай «Ғылым таппай мақтанба»---Ыбырай «Кел, балалар, оқылық»(ауызша).
Абайдың білім-ғылымға байланысты тағы қандай өлеңдерін білесіңдер? Үзінділерін жатқа айтқызу.
ІV. Сабақты бекіту «Кім жылдам?»ойыны
1. Абай қай жылы туған? (1845жылы 10 тамыз)
2. Туған жері? (Семей облысы,Шыңғыстау тауының бөктері)
3. Абайдың шын аты кім? (Ибраһим)
4. Абайдың ақындық жолы на алғаш есік ашқан кімдер? (әжесі-Зере,анасы-Ұлжан)
5. Абайдың арғы аталары кімдер? (жеті атасы)
6. Абай неше жасқа дейін оқыған? (13)
7. Абайдың неше өлеңі,поэмасы,қара сөздері бар?(300-ден астам өлеңі, 3 поэмасы, 45 қара сөзі бар)
Рефлексия: Абайдың «Күз» өлеңіндегі « Жапырағынан айырылған ағаш қурай» суреті арқылы «Арман» ағашын киіндіріп,әрлендіру.
Әсемпаз болма әрнеге,
Өнерпаз болсаң арқалан.
Сен де бір кірпіш дүниеге,
Тетігін тап та, бар, қалан.
V. Үйге тапсырма: «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» деген тақырыпқа ой толғау жазу, өлеңді жаттау.
ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.
1.Білім – адам өміріне өте қажет . Тіпті оны ұлылардың өзі де мойындайды. Бүгінгі өтететін тақырыбымыз Абай атамыздың
«Ғылым таппай мақтанба»өлеңі.Өлеңнің тақырыбы « білімсіз , ғылымсыз болады ақыл тұл» дегенге саяды. Ақын бұл өлеңі арқылы жас ұрпақты өнерге,білімге,ғылымға шақырады.
(Өлеңді үнтаспадан тыңдату).
а)Осы өлеңі рақылы Абай атамыз бізге қандай өсиет қалдырды?
(5 асыл іс пен 5 жамандықты оқушыларға айқызып,дәптерлеріне жазғызу).
ә) Сөздік жұмысы:
Нәфрәтлі - жиіркенішті.
Ғибрәтлі – үлгілі,өнегелі.
б) Өлеңді оқушыларға мәнерлеп оқыту(жатқа айтуға да болады).
2. «Ой қозғау»
Абайдың бұл өлеңіне ұқсас тақырыпта жазған кімнің өлеңдерін білесіңдер? (Ы. Алтынсарин «Кел,балалар,оқылық»,М. Жұмабаев
«Балалық шақ».
3. «Венн диаграммасы»
Абай «Ғылым таппай мақтанба»---Ыбырай «Кел, балалар, оқылық»(ауызша).
Абайдың білім-ғылымға байланысты тағы қандай өлеңдерін білесіңдер? Үзінділерін жатқа айтқызу.
ІV. Сабақты бекіту «Кім жылдам?»ойыны
1. Абай қай жылы туған? (1845жылы 10 тамыз)
2. Туған жері? (Семей облысы,Шыңғыстау тауының бөктері)
3. Абайдың шын аты кім? (Ибраһим)
4. Абайдың ақындық жолы на алғаш есік ашқан кімдер? (әжесі-Зере,анасы-Ұлжан)
5. Абайдың арғы аталары кімдер? (жеті атасы)
6. Абай неше жасқа дейін оқыған? (13)
7. Абайдың неше өлеңі,поэмасы,қара сөздері бар?(300-ден астам өлеңі, 3 поэмасы, 45 қара сөзі бар)
